Biện pháp tổ chức tổng mặt bằng thi công nhà xưởng

Tổng mặt bằng thi công quyết định nhịp độ của cả dự án nhà xưởng: đường tạm, bãi vật tư, khu gia công và vị trí thiết bị nâng phải phục vụ được mọi giai đoạn từ móng đến hoàn thiện mà không phải di dời nhiều lần. Bài viết này trình bày cách World Steel bố trí công trường cho nhà máy, nhà kho và khối văn phòng nhà máy trong khu công nghiệp.

Biện pháp tổ chức tổng mặt bằng thi công nhà xưởng, ảnh 2

Nguyên tắc chung

Lập bản vẽ tổng mặt bằng thi công theo từng giai đoạn (phần ngầm, phần thân và kết cấu thép, hoàn thiện), trình tư vấn giám sát (TVGS) và chủ đầu tư phê duyệt trước khi khởi công.
Không đặt lán trại, kho bãi trên vị trí các hạng mục sẽ xây dựng để tránh phải di dời giữa chừng.
Mọi khu vực đều gọn gàng, sạch sẽ và nằm trong tầm kiểm soát của Ban chỉ huy công trường (BCH).

Các thành phần của tổng mặt bằng

Hạng mục	Yêu cầu bố trí
Đường tạm	Kết cấu đủ chịu tải xe vật tư và cẩu trong suốt thời gian thi công; có rãnh thoát nước tạm chống ngập mùa mưa; thuận tiện cho vận chuyển vật tư, thiết bị.
Văn phòng BCH	Dùng container cho giai đoạn đầu hoặc cho công trình ngắn ngày; khi có thể, chuyển vào khu vực đã xong phần bê tông. Thuận lối ra vào, quan sát được toàn công trường, tách biệt khỏi lán trại đội thi công.
Lán trại đội thi công	Ngoài phạm vi hạng mục chính, thuận đường vận chuyển vật tư, gọn gàng và nằm trong tầm kiểm soát của BCH.
Khu gia công cốt thép	Có mái che; thép xếp riêng theo đường kính, kê hai đầu để dễ cẩu và không ngập nước; có khu tập trung thép vụn có bạt che.
Khu gia công, tập kết cốp pha	Xếp riêng từng loại, đánh số hoặc ghi tên cấu kiện để lắp dựng nhanh; vệ sinh, bảo trì thường xuyên.
Bãi đúc cấu kiện sẵn	Mặt bằng phẳng, gần đường để tận dụng bê tông dư của công trường cho lanh tô, tấm đan.
Khu vệ sinh, tập kết rác	Cuối hướng gió, ít người qua lại, gần điểm thoát nước; có lan can che chắn và chia khu.
Bãi xe công nhân, canteen	Gần cổng, có người trông giữ; canteen nền bê tông cao ráo, có sọt rác, cách xa khu vệ sinh.

Bố trí thiết bị nâng

Cẩu tháp: bán kính hoạt động phủ khu gia công và khu thi công; vị trí lắp dựng, vận hành và tháo dỡ an toàn; móng cẩu tính toán riêng hoặc tận dụng móng công trình; khi chiều cao cẩu trên 30 m phải có vị trí gông neo vào công trình.
Vận thăng (hoist): đặt gần bãi tập kết để đưa vật tư lên các tầng của khối văn phòng, có vị trí gông neo vào kết cấu.
Thang tải: dùng cho công trình thấp tầng (dưới 5 tầng), cùng yêu cầu an toàn khi lắp dựng và neo giữ.
Với nhà xưởng khung thép một tầng, cẩu bánh xích hoặc cẩu bánh lốp di chuyển theo trục nhà; đường di chuyển của cẩu phải được gia cố và giữ khô ráo.

Biện pháp tổ chức tổng mặt bằng thi công nhà xưởng, ảnh 21

Kho bãi vật liệu

Thiết kế bãi tập kết thuận lợi cho việc nhập, vận chuyển và quản lý vật tư; ưu tiên trộn vữa dưới mặt đất rồi vận chuyển lên vị trí thi công.
Bãi trộn vữa có tường chắn ba mặt và mái che để làm việc được cả khi mưa nắng.
Kho xi măng khô ráo, có tường bao và mái che; bao xi măng kê cao, cách tường ít nhất 20 cm, mỗi chồng không quá 10 bao, xếp riêng theo lô.
Gạch tập kết gần vận thăng; mặt bằng rộng thì xếp theo pallet và dùng xe nâng, mặt bằng hẹp thì xếp thành đống gọn và dùng xe cải tiến.

Lỗi thường gặp

Lỗi	Cách phòng ngừa
Đường tạm không có rãnh thoát nước, ngập khi mưa	Thi công rãnh và hố thu tạm cùng lúc với đường, kiểm tra trước mùa mưa.
Lán trại, kho đặt trên vị trí hạng mục sau	Đối chiếu tổng mặt bằng thi công với tiến độ các hạng mục trước khi dựng.
Vật tư, giàn giáo, xà bần ngổn ngang trên lối đi	Quy định khu vực tập kết, vệ sinh cuối mỗi ngày làm việc.
Cẩu không phủ được khu gia công, phải trung chuyển nhiều lần	Kiểm tra bán kính cẩu trên bản vẽ tổng mặt bằng trước khi đổ móng cẩu.

Tiêu chuẩn tham chiếu

Áp dụng phiên bản hiện hành tại thời điểm ký hợp đồng.

TCVN 4055:2012 Tổ chức thi công
TCVN 5308:1991 Quy phạm kỹ thuật an toàn trong xây dựng