Thi công tầng hầm theo phương pháp đào mở
Hệ tường chắn, cột chống tạm, lắp hệ shoring và gia tải, đào đất trong hố móng có chống, cùng các lỗi thường gặp và cách khắc phục.
Nội dung bài viết
Phương pháp đào mở (bottom-up) thi công tầng hầm từ dưới lên sau khi đã đào đất đến cao độ đáy móng trong một hệ tường chắn có giằng chống. Đây là giải pháp World Steel dùng cho tầng hầm kỹ thuật, bể ngầm và hố móng sâu của nhà máy khi mặt bằng cho phép bố trí hệ giằng chống tạm.
1. Hệ kết cấu chắn giữ
- Cừ thép Larsen: kiểm tra chất lượng cừ trước khi ép; có hệ dẫn hướng định vị khi ép để cừ thẳng hàng; các thanh cừ ăn khớp (ăn me) với nhau.
- Tường vây hoặc cọc vây: thi công dầm giằng đỉnh tường, cọc vây trước khi đào để tăng khả năng chịu lực của hệ chắn.
2. Hệ cọc thép đỡ giằng chống
- Tính toán lực tác dụng xuống cọc thép để chọn chiều sâu ép; thử tải sau khi ép để kiểm tra khả năng chịu lực.
- Chọn vị trí ép hạn chế số cọc nằm trong phạm vi móng; đánh giá ảnh hưởng của việc ép đến công trình lân cận.
- Không dùng cọc thép có quá nhiều mối nối, không dùng cọc quá dài và mảnh trên nền đất tốt.
3. Lắp hệ giằng chống
| Bước | Nội dung | Lưu ý |
|---|---|---|
| 3.1 Hạ cốt đất | Đào tới vị trí lắp giằng, thường thấp hơn cốt lắp 0,5–1,0 m. | Nếu có nước ngầm, khoan giếng hạ mực nước ngầm ở giai đoạn này. |
| 3.2 Vệ sinh bề mặt | Vệ sinh, xử lý bề mặt tường, cọc vây để hệ giằng tiếp xúc tốt. | Đổ bê tông chèn khe cọc vây để ngăn nước mặt chảy vào hố đào. |
| 3.3 Gối đỡ, giằng biên | Khoan cấy gối đỡ, cân chỉnh cùng cao độ; lắp giằng biên sát tường; chèn bằng bê tông cốt liệu nhỏ. | Khoảng cách gối đỡ thường 3–4 m với dầm đơn, 2–3 m với dầm đôi. |
| 3.4 Giằng ngang, căng kích | Lắp giằng theo phương chịu lực chính trước, phương còn lại phía trên. Xiết bu lông, lắp kích và căng theo cấp. | Chỉ căng khi bê tông chèn đủ cường độ; thường căng 20 tấn mỗi cấp; sau khi căng kiểm tra độ khít giữa giằng biên và tường. |
4. Đào đất
- Dùng máy đào, máy xúc lật, máy ủi trong hố; máy đào đứng trên miệng hố để lấy đất hoặc trung chuyển (tăng bo) giữa các máy.
- Gia cố vị trí máy đào đứng trên miệng hố (đổ bê tông hoặc lót tấm thép); sàn thao tác cho máy và xe vận chuyển phải có hệ chống đỡ được tính toán.
- Các lớp giằng cách nhau khoảng 3–4 m; khoảng thông thủy cho máy đào làm việc không nên nhỏ hơn 3 m.
- Đánh dấu vị trí giếng hạ nước ngầm để máy đào không va chạm.
Lỗi thường gặp
| Lỗi | Cách xử lý |
|---|---|
| Giằng ngang quá dài, mất ổn định | Bổ sung cột chống trung gian |
| Chất vật tư, đất đào lên hệ giằng chống | Cấm chất tải lên giằng; vệ sinh thường xuyên |
| Nước và đất đọng trong giằng biên | Vệ sinh định kỳ, bơm thoát nước |
| Thiếu bu lông liên kết | Nghiệm thu số lượng, quy cách và lực xiết trước khi căng kích |
| Thiếu biển cảnh báo, dây cứu sinh | Lắp đủ lan can, dây cứu sinh và biển báo trước khi cho người xuống hố |
Sau khi đến cao độ đáy móng, thi công móng, sàn hầm, cột vách và các sàn phía trên theo trình tự từ dưới lên; tháo dần từng lớp giằng khi kết cấu vĩnh cửu đã đủ khả năng chịu lực theo biện pháp được duyệt.
Tiêu chuẩn tham chiếu
Áp dụng phiên bản hiện hành tại thời điểm ký hợp đồng.
- TCVN 4447:2012 Công tác đất – Thi công và nghiệm thu
- TCVN 9394:2012 Đóng và ép cọc – Thi công và nghiệm thu
- TCVN 4453:1995 Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép toàn khối – Quy phạm thi công và nghiệm thu
