Thi công tầng hầm theo phương pháp top-down
Cột kingpost, trình tự thi công sàn trệt và các sàn hầm từ trên xuống, thông gió, chiếu sáng và quan trắc tường vây trong quá trình đào.
Nội dung bài viết
Phương pháp top-down thi công sàn tầng trệt trước, sau đó đào đất và đổ lần lượt từng sàn hầm từ trên xuống. Các sàn vừa là kết cấu vĩnh cửu vừa là hệ giằng chống cho tường vây, nên hố đào sâu ít biến dạng và phần thân có thể thi công song song với phần ngầm. Trụ đỡ tạm (kingpost) được hạ sẵn trong cọc khoan nhồi hoặc cọc barrette ngay từ giai đoạn thi công cọc.
1. Kingpost
- Kingpost được gia công và lắp đặt trong quá trình thi công cọc khoan nhồi, cọc barrette, thường nằm tại vị trí cột và lõi chịu lực của công trình.
- Dùng hệ kích để điều chỉnh vị trí và độ thẳng đứng khi lắp; nghiệm thu tọa độ và độ thẳng đứng trước khi đổ bê tông cọc.
- Nếu địa chất có nước ngầm, khoan giếng hạ mực nước ngầm trước khi đào đất.
2. Trình tự thi công
| Giai đoạn | Nội dung | Lưu ý |
|---|---|---|
| 2.1 Chuẩn bị mặt bằng | Tập kết máy móc, thiết bị; dọn dẹp mặt bằng, đục nền bê tông hiện hữu. | Bố trí đường lên xuống hầm cho người và thiết bị. |
| 2.2 Sàn tầng trệt | Đào đất đến đáy sàn trệt; đục bê tông đầu tường vây; đổ bê tông lót; lắp giàn giáo, cốp pha và cốt thép sàn trệt. | Bê tông lót có thể đổ ngay dưới đáy sàn hoặc thấp hơn rồi dùng hệ chống đỡ. Nên đổ dầm đỉnh tường vây cùng lúc với sàn trệt; vệ sinh đầu tường vây trước khi đổ. |
| 2.3 Sàn hầm 1 | Đào đất qua các lỗ mở (opening) trên sàn trệt; đổ bê tông lót, lắp cốp pha, cốt thép sàn và cột hầm 1; đổ bê tông. | Lỗ mở đặt ở khu vực cầu thang, lõi thang và biên tường vây; lỗ lớn phải gia cố thêm. Giếng hạ nước ngầm đủ số lượng và hoạt động liên tục. |
| 2.4 Các sàn hầm tiếp theo | Lặp lại trình tự như sàn hầm 1 cho tới sàn hầm cuối. | Chống thấm sàn hầm, đặc biệt tại vị trí tiếp giáp sàn và tường vây. |
| 2.5 Móng và sàn hầm đáy | Đào đến cao độ đáy móng, thi công móng và sàn đáy; đổ bê tông sàn tới đâu thì đổ cột tới đó. | Nếu kingpost chỉ được thiết kế chịu tải các sàn hầm và sàn trệt, chỉ thi công phần thân khi đã xong sàn đáy và toàn bộ cột, vách chịu lực. |
3. An toàn và kiểm soát trong hầm
- Bố trí hệ thống thông gió và chiếu sáng đủ cho thi công, kiểm tra và nghiệm thu.
- Quan trắc chuyển vị tường vây thường xuyên, lập báo cáo kết quả quan trắc theo từng ngày.
- Vệ sinh kingpost sau khi đào để kiểm tra mối nối và liên kết với sàn.
- Xử lý mạch nước ngầm: bơm nước mặt ra ngoài, bơm vữa hoặc hóa chất chống thấm chuyên dụng vào vị trí rò rỉ.
Lỗi thường gặp
| Lỗi | Hậu quả | Cách phòng ngừa |
|---|---|---|
| Kingpost lệch tim, nghiêng | Khó liên kết với sàn, phải gia cố | Cân chỉnh bằng kích khi lắp, nghiệm thu trước khi đổ bê tông cọc |
| Giếng hạ nước ngầm không đủ hoặc ngừng bơm | Ngập hầm, nền đáy hố bị phá hoại | Bố trí đủ giếng, có nguồn điện dự phòng |
| Không quan trắc tường vây | Không phát hiện kịp chuyển vị bất thường | Quan trắc và báo cáo hằng ngày |
| Thiếu thông gió, chiếu sáng | Mất an toàn, không nghiệm thu được | Lập biện pháp thông gió, chiếu sáng trước khi đào sàn hầm 1 |
Tiêu chuẩn tham chiếu
Áp dụng phiên bản hiện hành tại thời điểm ký hợp đồng.
- TCVN 9395:2012 Cọc khoan nhồi – Thi công và nghiệm thu
- TCVN 4453:1995 Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép toàn khối – Quy phạm thi công và nghiệm thu
- TCVN 4447:2012 Công tác đất – Thi công và nghiệm thu
